Schipholbrand: Niet Vergeten.
Op zondag 26 oktober zal er van 15 tot 18 uur in de Hoftuin van het Wereldhuis aan de Nieuwe Herengracht 18A een kunstmanifestatie plaatsvinden om de Schipholbrand van 20 jaar geleden te herdenken. Als eerbetoon aan Papa Sakho. Als viering van gastvrijheid.
Meer informatie vind je hier.
Stichting Migrant 2 Migrant organiseert het herdenkingsfeest i.s.m. het Wereldhuis (Protestantse Diaconie), All Included (Plantage Doklaan), Buurtwerkplaats Noorderhof (Nieuw-West), Meldpunt Vreemdelingendetentie en Het Actiefonds.
Niet Vergeten is het motto van de manifestatie ter herinnering aan de brand in Detentiecomplex Schiphol-Oost voor illegaal verklaarde migranten in de nacht van 26 op 27 oktober 2005 en ter viering van de nagedachtenis van Papa Sakho, de Senegalese kunstenaar die de brand overleefde en in januari overleed.
Vandaag de dag is het vreemdelingenbeleid van Europa, zoals geformuleerd in het Migratiepact, meer een defensiebeleid. Dat betekent dat er nog meer gevangenissen komen, het liefst uit het zicht, net buiten de grenzen van Europa, maar ook nog steeds bij Schiphol, Rotterdam The Hague Airport en het voormalig militair terrein Kamp van Zeist bij Soesterberg.
Schipholbrand
In die oktobernacht van 2005 zag je schimmen van illegalen in dekens gehuld in een luchtkooi tussen de vlammen bewegen. 11 van hen ontbraken: hun celdeuren bleven dicht, de rook vulde de ruimte en doofde het licht.
Een jaar later stonden een paar honderd mensen een nacht lang stil, op dezelfde plek, bij het verschijnsel vreemdelingendetentie: hekken van vijf meter hoog, schijnwerpers, een sluis en veel nerveuze bewakers.. Onder hen de overlevenden. De collectieve ceremonie die toen plaatsvond is het voorbeeld van de kunstmanifestatie Niet Vergeten.
Papa Sakho was de vredestichter onder de getraumatiseerde overlevenden. Hij ging voor in het organiseren van herdenkingen en gaf woorden aan hun missie: We are here / To make a life again / Together as one. Zijn boodschap en nalatenschap vormen een blijvende bron van inspiratie. In oktober komen mensen samen voor een expositie van Sakho’s werk, met een speciaal theateroptreden, waarin aanwezigen kunnen deelnemen o.a. door het beschilderen van 11 strandstoelen en de presentatie van de nieuwe Baobab-boom, ontworpen door Momar Sakho, zoon van Papa Sakho. Een voorstel voor een blijvend en reizend monument.
Papa Sakho stond aan de wieg van vluchtelingenbeweging We Are Here, toen honderden illegaal verklaarden een tentenkamp oprichtten in de Wildemanbuurt. ‘Wij zijn geen criminelen,’ riepen ze. Sakho heette ze welkom in zijn huurwoning om de hoek; dat is Teranga, het Senegalese woord voor gastvrijheid/welkom heten, en is de kernwaarde die steeds in pijnlijk contrast staat met het Nederlandse vreemdelingebeleid en het dieptepunt van de Schipholbrand. Een dieptepunt dat geen keerpunt werd, want in en rond Europa verschijnen meer en meer detentiecomplexen voor migranten.
Het doel
Het doel van deze kunstmanifestatie is mensen uit diverse gemeenschappen samen te brengen. Allen die zich als activist, kunstenaar of anderszins betrokken weten bij de strijd tegen vreemdelingenhaat. Samen hopen we een signaal te geven aan de samenleving, met een verbeelding van Teranga als antwoord op xenofobie. Een verwelkoming van allen die de Schipholbrand niet zijn vergeten en die zoeken naar een vorm van samenleven waarin het woord ’illegaal’ niet bestaat.
De manifestatie
In de Hoftuin, ook Wereldtuin genoemd, zullen ervaringen en verhalen worden gedeeld, worden verloren relaties herpakt en nieuwe verbindingen gelegd. Via Radio Teranga (elke woensdagmiddag vanaf 15 uur via radiopatapoe.nl) wordt Dakar met Amsterdam verbonden en actualiteiten gedeeld. In oktober worden stoelen beschilderd, speelt theatermaker Saleh Hassan Faris een performance die uitnodigt tot reflectie en interactie, en zal Martelle Gomis, weduwe van Papa Sakho, een maaltijd bereiden op de klanken van Senegalese muziek. Het geheel zal op film worden vastgelegd.
‘Kunst,’ zei Sakho, ‘betekent to make nice things for the people’, en dat deed hij op vele manieren, met wie hij ook maar ontmoette. Na de brand kwam er een diepere laag bij: ‘to make a life again’. Dat was meer dan overlevingskunst, hij bleef voortleven en hoop houden op herstel en heling. Ook dat is Teranga: de kunst van het leven, het overleven en opnieuw tot leven brengen. En dat was ook wat We Are Here bewoog: het recht om een normaal leven te kunnen leiden.
In de vroege middag van 26 oktober wordt het monument voor de slachtoffers en het huidige detentiecomplex bij Schiphol-Oost bezocht. De bus vertrekt om 12 uur bij het beeld De Dokwerker aan het Jonas Daniël Meijerplein (Waterloopleinbuurt). In de avond is er een programma in de Dokzaal, Plantage Doklaan.
